จากเหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาด 6.8 ที่ความลึก 10 กม. ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย และ อ.ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ระบุว่า เบื้องต้นคาดว่าเป็นแผ่นดินไหวที่เกิดจากรอยเลื่อนตามแนวระดับ (Strike-slip) โดยเกิดใกล้แนวรอยเลื่อนฟุตะกะวะและฮินางุ 

การถล่มของ AEON Mall ไม่ตรงกับลักษณะอาคารเตี้ยที่พังจากแผ่นดินไหว

สำหรับเหตุอาคาร AEON Mall ถล่มนั้น ศ.ดร. อมร ตั้งข้อสังเกตว่า อาคาร AEON Mall ซึ่งถล่มไปนั้น เป็นอาคาร 2 ชั้น เมื่อดูภาพการถล่ม พบว่าการถล่มเกิดขึ้นที่บริเวณชั้นสองของอาคาร และถล่มหลังจากเกิดแผ่นดินไหวไปแล้วประมาณชั่วโมงครึ่ง ซึ่งดูจากลักษณะการถล่มแล้ว ไม่คล้ายรูปแบบการถล่มที่พบจากแผ่นดินไหวทั่วไป เนื่องจาก หากอาคารเตี้ยถล่มด้วยแรงเฉือนจากแผ่นดินไหว รูปแบบที่พบเห็นบ่อยคือ การถล่มที่ชั้นล่างของอาคาร (ซึ่งมีแรงเฉือนสูงสุด) ทำให้เสาชั้นล่างหัก อาคารล้มเอียง หรือเกิด “ชั้นอ่อน” หรือ “Soft Storey” แล้วทำให้อาคารถล่มทั้งหลัง 

ตั้งสมมติฐานก๊าซรั่ว อาจเป็นปัจจัยร่วมของการถล่ม

แต่สำหรับอาคาร AEON Mall พบว่า การพังทลายเกิดขึ้นที่ชั้นสอง โดยโครงสร้างหลังคาพังเสียหาย ผนังด้านนอกหลุดทั้งหมด และโครงเหล็กบิดเบี้ยว เสียรูปอย่างรุนแรง ประกอบกับผู้เห็นเหตุการณ์เล่าว่าเห็นกลุ่มควัน และได้ยินเสียงระเบิด ซึ่งอาจเป็นไปได้ว่า เกิดการรั่วของท่อก๊าซ เช่น ก๊าซหุงต้มในระบบท่อในอาคาร แล้วทำให้เกิดการระเบิดตามมา ทั้งนี้ ทางการญี่ปุ่นคงต้องสำรวจสาเหตุที่แท้จริงต่อไป

ชี้ต้องทบทวนมาตรฐานระบบท่อก๊าซในอาคาร

ศ.ดร.อมร ให้ความเห็นต่อว่า หากเกิดจากท่อก๊าซรั่วแล้วนำไปสู่การระเบิดจริง คงจะต้องทบทวนระบบท่อในอาคารด้วย ว่ามีมาตรฐานต้านแผ่นดินไหวขนาดไหน และมีระบบตัดก๊าซอัตโนมัติหรือไม่ เพราะแม้อาคารไม่ถล่มจากแผ่นดินไหว แต่หากท่อก๊าซแตก ก็อาจทำให้เกิดการระเบิด แล้วทำให้อาคารถล่มได้เช่นกัน

ดร.อมร กล่าวสรุปในตอนท้ายว่า สำหรับอาคาร AEON Mall หลังนี้ก็เคยได้รับความเสียหายหนักจากแผ่นดินไหวคุมะโมโตะ ในปี 2559 มาแล้วด้วย